Harms moeder was al overleden, toen ik bij hem kwam. Hij was zichtbaar aangedaan. Samen met mijn collega deed ik de laatste verzorging. Hij voelde geen behoefte om daar bij te zijn. Ik vond het fijn dat hij deed wat goed was voor hem.
Dit briefje schoof hij mij toe. Er stond best het één en ander op, maar er had ook niets kunnen staan. Want moeders boodschap was helder: ze wilde eigenlijk helemaal niks. Daar had ze bewust over nagedacht en dat was haar goed recht.
‘Ik wil gecremeerd worden’
Op de achterkant van het blaadje stond in hetzelfde mooie handschrift geschreven: ‘Ik wil gecremeerd worden.’ Het verhaal was duidelijk. Deze lieve en zorgzame moeder wilde niet dat haar vrijgezelle zoon veel uit zou geven aan haar uitvaart. Geen poespas, geen gedoe: ze vond het zonde van het geld.
Zichtbaar opgelucht
Zoonlief moest het echter wel allemaal alleen doen. Dat had hem al heel lang beziggehouden. Hij at en sliep slecht de laatste tijd. En was zichtbaar opgelucht dat ik hem kwam helpen. Met een lach en een traan praatte hij over zijn moeder. Hij vertelde hoeveel zij voor hem had betekend en andersom.
Niet bij het afscheid
Het was fijn dat hij het alsnog aandurfde om haar nog eenmaal te zien toen ze opgebaard in bed lag. Het bleek de juiste keuze. Maar bij het afscheid van zijn moeder zijn, wilde hij niet. Dat was te veel voor hem.
Om aan de wensen van moeder te voldoen, werd besloten haar twee dagen later rechtstreeks vanuit huis naar het crematorium te brengen. Onder begeleiding van mijn collega en mij, zonder verdere aanwezigen. Telefonisch hield ik Harm op de hoogte, van waar ik was en wat ik deed.
Een paar dagen later ging ik nog eens bij hem langs om te kijken hoe het was. Harm at en sliep weer, vertelde hij me. Hij had een goed gevoel over hoe alles was verlopen. Het deed me goed om dat te horen.
Het as van zijn moeder
Binnenkort breng ik hem de as van zijn moeder. Hij ziet het niet zitten om het zelfstandig op te halen, daarom doe ik dat. En ook dat is helemaal goed. Want alles is bespreekbaar en vrijwel alles is mogelijk.
Elk mens en afscheid zijn anders
Een situatie als deze laat mij wederom beseffen dat elk mens anders is, en daardoor elk afscheid ook. Precies dat maakt dit vak zo ontzettend mooi.
Ik hoop dat andere mensen die in een soortgelijke situatie terechtkomen wat aan mijn verhaal hebben. Dat ze hierdoor weten dat je altijd op je eigen manier afscheid mag nemen van je dierbare.